Cung điện gỗ Kolomenskoye: Lịch sử và kiến trúc hoàng gia

Toàn cảnh cung điện gỗ Kolomenskoye với các mái nhà nhiều hình dáng khác nhau

Cung điện gỗ Kolomenskoye là gì và vì sao được gọi là "kỳ quan thứ tám"?

Cung điện gỗ Kolomenskoye từng là nơi nghỉ mùa hè của Sa hoàng Alexei Mikhailovich, cha của Pyotr Đại Đế, được xây dựng trong thập niên 1660 bên bờ sông Moskva, cách trung tâm Moscow khoảng 10km về phía nam. Công trình gốc có khoảng 250 phòng nối nhau qua vô số hành lang, mỗi khu nhà mang một kiểu mái riêng, từ mái vòm củ hành đến mái chóp nhọn, không mái nào giống mái nào. Người nước ngoài đến thăm triều đình Nga thời đó gọi đây là "kỳ quan thứ tám của thế giới" vì vẻ ngoài như bước ra từ truyện cổ tích, trên các mái còn có tượng đại bàng hai đầu mạ vàng, biểu tượng quyền lực của Sa hoàng. Đây là nơi Sa hoàng lui về nghỉ ngơi, khác với Điện Kremlin là nơi thiết triều chính thức giữa lòng Moscow. Từ đầu thế kỷ 16, Đại vương công Vasily III, cha của Ivan IV, đã cho dựng một cung điện gỗ đầu tiên tại đây, biến Kolomenskoye thành nơi nghỉ ngơi quen thuộc của hoàng gia Nga qua nhiều đời trước khi Alexei Mikhailovich mở rộng thành quy mô nổi tiếng nhất.

Vì sao cung điện gốc bị phá bỏ và bản phục dựng hiện nay có từ khi nào?

Nữ hoàng Catherine Đại Đế ra lệnh phá bỏ cung điện gỗ gốc vào năm 1768, sau khi kinh đô đã chuyển hẳn về St. Petersburg khiến công trình bằng gỗ ở Kolomenskoye xuống cấp và không còn được dùng làm nơi ở hoàng gia thường xuyên. Công trình gỗ bị thay bằng một tòa nhà đá và gạch giản dị hơn, nhưng tòa nhà thay thế này cũng bị phá năm 1872. Bản phục dựng hiện tại do chính quyền Moscow hoàn thành năm 2010, dựa trên các bản vẽ và ghi chép lịch sử chi tiết còn lưu lại, đặt cách vị trí gốc khoảng 1km về phía nam để không xâm phạm nền móng khảo cổ nguyên bản. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nên biết trước đây là công trình dựng lại chứ không phải nguyên bản còn sót từ thế kỷ 17: phần lõi dùng bê tông cốt thép ốp gỗ súc bên ngoài, không phải gỗ nguyên khối hoàn toàn như bản gốc. Cung điện gốc từng đứng gần nhà thờ Đức Mẹ Kazan trong cùng khuôn viên, và đến nay giới nghiên cứu kiến trúc, lịch sử ở Moscow vẫn còn tranh luận về mức độ chính xác của bản phục dựng năm 2010 so với công trình nguyên gốc.

Bản vẽ hoặc mô hình lịch sử cung điện gỗ Kolomenskoye trước khi bị phá bỏ

Kiến trúc dát vàng bên trong cung điện thể hiện rõ nhất ở đâu?

Cung điện phục dựng hiện có 24 gian phòng tái hiện khu ở của Sa hoàng, hoàng hậu và các hoàng tử, trải trên diện tích hơn 7.000 mét vuông với 26 tòa tháp lớn nhỏ. Nhiều bức tường và trần nhà trong các gian phòng nghi lễ được dát vàng thật kết hợp chạm khắc gỗ tinh xảo, không chỉ sơn giả màu vàng như nhiều người lầm tưởng. Phòng Ngai Vàng nổi bật với các bức tranh tường kể chuyện vua David và vua Solomon trong Kinh Thánh, cùng họa tiết bầu trời đầy sao với biểu tượng Mặt Trời và Mặt Trăng, thể hiện quyền lực Sa hoàng gắn với thiên mệnh. Tháp của hoàng hậu trang trí tranh về bốn mùa và câu chuyện hoàng hậu Esther. Khu vực dành cho Sa hoàng và các hoàng tử tách biệt hẳn với khu của hoàng hậu và các công chúa, đúng theo lễ nghi cung đình Nga thế kỷ 17 vốn phân chia rạch ròi không gian sống theo giới tính. Khu trưng bày còn tái hiện cả phòng tắm hơi kiểu Nga cổ, gọi là banya, từng dùng trong cung điện.

Nội thất dát vàng và chạm khắc tinh xảo bên trong cung điện gỗ Kolomenskoye

Nhà thờ Thăng Thiên hơn 490 năm tuổi trong khuôn viên có gì đặc biệt?

Nhà thờ Thăng Thiên xây năm 1532 bằng đá trắng là nhà thờ mái chóp bằng đá đầu tiên của nước Nga, được UNESCO công nhận Di sản Thế giới từ năm 1994. Công trình cao khoảng 62 mét, từng là một trong những kiến trúc cao nhất nước Nga thời trung cổ, được xây để mừng sự ra đời của Ivan IV, người sau này trở thành Sa hoàng đầu tiên với biệt danh Ivan Bạo Chúa. Kiến trúc nhà thờ gồm phần chân đế hình chữ thập, thân bát giác và mái chóp bát giác đội một vòm nhỏ trên đỉnh, phong cách được cho là lấy cảm hứng từ truyền thống nhà thờ gỗ mái chóp ở miền Bắc nước Nga, khác hẳn kiến trúc mái vòm kiểu Byzantine phổ biến ở Nga thời đó. Giới sử học kiến trúc xem đây là bước chuyển quan trọng từ truyền thống xây nhà thờ bằng gỗ sang xây bằng đá tại Nga, mở đường cho hàng loạt nhà thờ mái chóp nổi tiếng ra đời sau này.

Nhà thờ Thăng Thiên cao 62 mét gần 500 năm tuổi tại Kolomenskoye

Khuôn viên Kolomenskoye còn công trình cổ nào khác đáng xem?

Nhà thờ Chặt Đầu Thánh Gioan Baptist tại làng Dyakovo liền kề là một trong chỉ hai nhà thờ "đa trụ" còn sót lại từ thế kỷ 16 ở Nga, gồm 5 khối bát giác tách rời nhau, mỗi khối có lối vào và bàn thờ riêng. Nhiều nhà nghiên cứu xem đây là nguyên mẫu kiến trúc dẫn tới Nhà thờ Thánh Basil nổi tiếng trên Quảng trường Đỏ. Ngoài ra, khuôn viên còn có nhà thờ Thánh Georgy với tháp chuông đứng riêng, nhà thờ Đức Mẹ Kazan xây thế kỷ 17, các cổng cổ và đặc biệt là ngôi nhà gỗ nhỏ của Pyotr Đại Đế, được chuyển từ vùng Arkhangelsk về đây để bảo tồn.

Bạn có thể đọc thêm: Vì sao nước Nga nhiều cung điện và nhà thờ lộng lẫy? Di sản Sa hoàng để hiểu rõ hơn về lý do các Sa hoàng Nga xây dựng nhiều công trình lộng lẫy như Kolomenskoye.

Vé vào cửa và giờ mở cửa Kolomenskoye hiện nay thế nào?

Khuôn viên công viên Kolomenskoye rộng khoảng 390 hecta mở cửa miễn phí quanh năm, từ khoảng 5 giờ 30 sáng đến nửa đêm mùa hè và đến khoảng 22 giờ mùa đông. Riêng các bảo tàng và cung điện bên trong, bao gồm khu ở của Sa hoàng và hoàng hậu trong cung điện gỗ, mở cửa từ thứ Ba đến Chủ Nhật, khoảng 10 giờ sáng đến 18 giờ, đóng cửa thứ Hai. Vé vào khu ở của Sa hoàng khoảng 600 Rúp cho người lớn, khu ở của hoàng hậu khoảng 300 đến 400 Rúp, các khu trưng bày khác thường từ 100 Rúp, trẻ em dưới 6 tuổi được miễn phí.

Bạn có thể đọc thêm: Điện Kremlin Moscow: bên trong có gì và có được vào trong không? để hiểu rõ hơn về nơi ở chính thức của Sa hoàng ngay giữa trung tâm Moscow.

Vườn táo cổ và lối đi trong khuôn viên công viên Kolomenskoye

Từ trung tâm Moscow đến Kolomenskoye mất bao lâu để tham quan?

Từ khu vực Quảng trường Đỏ, đi tàu điện ngầm tới ga Kolomenskaya hoặc Kashirskaya trên tuyến số 2 mất khoảng 20 đến 21 phút, không cần đổi tuyến. Ga Kolomenskaya nằm gần lối vào phía nhà thờ Thăng Thiên, còn ga Kashirskaya gần lối vào phía cung điện gỗ hơn. Nên dành ít nhất nửa ngày cho Kolomenskoye vì khuôn viên rộng và có nhiều công trình rải rác. Nếu muốn ghép Kolomenskoye vào lịch trình Moscow đầy đủ hơn cùng Quảng trường Đỏ, Điện Kremlin và Bảo tàng Hermitage khi qua St. Petersburg, các Tour Nga Bay Thẳng từ Hà Nội thường sắp xếp thêm những điểm ít khách đại trà biết tới như Kolomenskoye vào ngày tự do hoặc buổi chiều rảnh trong lịch trình.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm "Tour Nga Từ Hà Nội" của TourdulichNga.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 7/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nga.