Khải hoàn môn Moscow và đồi Poklonnaya có gì? Lịch sử và ý nghĩa

Khải hoàn môn Moscow là công trình đá cao lớn được dựng lại năm 1968 trên đại lộ Kutuzovsky, nằm ngay cạnh đồi Poklonnaya, nơi từng chứng kiến hoàng đế Pháp Napoleon chờ đợi vô vọng chìa khóa thành Moscow năm 1812. Cả hai địa danh cùng tôn vinh chiến thắng trước quân Pháp, còn đồi Poklonnaya ngày nay còn là nơi đặt Công viên Chiến Thắng tưởng niệm cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại 1941-1945.

Khải hoàn môn Moscow được xây dựng từ khi nào và để tưởng niệm điều gì?

Khải hoàn môn Moscow ban đầu chỉ là một cổng gỗ dựng năm 1814 để đón đoàn quân Nga chiến thắng trở về sau khi đánh bại quân đội Napoleon. Đến năm 1826, Hoàng đế Nicholas I giao kiến trúc sư Osip Bove thiết kế phiên bản đá kiên cố thay thế, hoàn thành vào tháng 9 năm 1834 tại quảng trường Tverskaya Zastava.

Công trình có 6 cặp cột đá đỡ các bệ cao, trên mỗi bệ là tượng chiến binh cổ đại mặc giáp trụ, huy hiệu của 36 tỉnh thuộc Nga được chạm khắc quanh thân cổng, và trên đỉnh là tượng nữ thần chiến thắng Nika đứng trên cỗ xe do 6 con ngựa kéo, tác phẩm của nhà điêu khắc Giovanni Vitali. Dòng chữ khắc song ngữ Nga, Latinh ban đầu ca ngợi Hoàng đế Alexander I vì công lao dựng lại Moscow sau cuộc xâm lược.

Toàn cảnh khải hoàn môn Moscow trên đại lộ Kutuzovsky

Vì sao khải hoàn môn từng bị phá bỏ rồi phải dựng lại ở vị trí khác?

Khải hoàn môn bị tháo dỡ hoàn toàn vào năm 1936 trong đợt quy hoạch lại khu vực Tverskaya Zastava thời Stalin, phần lớn cấu kiện được chuyển về bảo quản tại tu viện Donskoy, riêng 11 cột gang bị nấu chảy lấy kim loại phục vụ chiến tranh. Công trình nằm trong kho suốt khoảng ba thập niên trước khi giới chức Liên Xô nhận ra giá trị nghệ thuật và quyết định phục dựng.

Bản phục dựng hoàn thành ngày 6 tháng 11 năm 1968 tại vị trí mới trên đại lộ Kutuzovsky, đặt tên theo Thống chế Mikhail Kutuzov, người chỉ huy quân Nga đánh bại Napoleon năm 1812. Lần này công trình dùng bê tông cốt thép ốp đá granite thay vì gạch như bản gốc, và dòng chữ khắc tôn vinh Alexander I được thay bằng lời hiệu triệu quân đội của chính Thống chế Kutuzov. Khu vực quanh cổng được đặt tên Quảng trường Chiến Thắng từ năm 1976. So với Quảng trường Đỏ, nơi hầu như tour nào cũng ghé, khải hoàn môn và khu vực này thường chỉ xuất hiện trong lịch trình của những đoàn khách muốn tìm hiểu sâu hơn về lịch sử quân sự nước Nga.

Bạn có thể đọc thêm: Quảng trường Đỏ Moscow có gì đặc biệt? Lý do tour Nga nào cũng ghé để hiểu rõ hơn về điểm đến trung tâm luôn có mặt trong mọi hành trình Moscow.

Tượng nữ thần chiến thắng Nika trên đỉnh khải hoàn môn Moscow

Đồi Poklonnaya có ý nghĩa gì và vì sao mang tên này?

Đồi Poklonnaya mang tên bắt nguồn từ chữ "poklon" trong tiếng Nga, nghĩa là cúi chào, gắn với truyền thống xưa khi những người từ phía Tây tiến vào Moscow thường dừng lại cúi chào thành phố ngay tại điểm cao này trước khi tiếp tục hành trình. Ngọn đồi cao khoảng 171,5 mét, đủ để nhìn bao quát một phần thủ đô từ xa.

Năm 1812, chính tại đồi Poklonnaya, Hoàng đế Pháp Napoleon đã dừng chân chờ đợi phái đoàn Moscow mang chìa khóa thành ra đầu hàng theo thông lệ châu Âu, nhưng ông chờ đợi vô vọng vì phía Nga không hề có ý định đầu hàng. Khu vực này chính thức sáp nhập vào Moscow năm 1936, và tới thập niên 1960 được quy hoạch thành khu tưởng niệm ngoài trời.

Đồi Poklonnaya nhìn từ Công viên Chiến Thắng

Công viên Chiến Thắng trên đồi Poklonnaya rộng bao nhiêu và có gì nổi bật?

Công viên Chiến Thắng trên đồi Poklonnaya rộng khoảng 135 hecta, trong đó nổi bật nhất là đài tưởng niệm cao 141,8 mét, mỗi 10 centimet chiều cao tượng trưng cho một ngày trong tổng số 1.418 ngày của cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại từ tháng 6 năm 1941 đến tháng 5 năm 1945. Đỉnh đài cũng có tượng nữ thần chiến thắng Nika, tạo thành điểm đối xứng thú vị với tượng Nika trên khải hoàn môn cách đó không xa.

Bảo tàng Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại khởi công năm 1986 và khánh thành đúng ngày 9 tháng 5 năm 1995, dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Chiến Thắng, do kiến trúc sư Anatoly Polyansky thiết kế với hơn 14.000 mét vuông diện tích trưng bày thường trực. Phòng Vinh Danh bên trong ốp đá cẩm thạch trắng, khắc tên hơn 11.000 người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô, một không gian tưởng niệm trang nghiêm mà nhiều đoàn khách chọn dừng lại lâu nhất trong toàn bộ khu bảo tàng.

Đài tưởng niệm cao 141,8 mét tại Công viên Chiến Thắng

Ngoài bảo tàng, đồi Poklonnaya còn công trình tưởng niệm nào khác?

Nhà thờ Thánh George xây dựng trong giai đoạn 1993 đến 1995 là công trình tôn giáo Chính thống giáo chính tại đây, nhưng đồi Poklonnaya còn đặc biệt ở chỗ có thêm một thánh đường Hồi giáo và một giáo đường Do Thái tưởng niệm nạn nhân Holocaust nằm gần đó. Ba công trình tôn giáo khác nhau cùng tồn tại trong một khu tưởng niệm thể hiện tinh thần tưởng nhớ chung cho mọi binh sĩ Liên Xô đã hy sinh, không phân biệt tôn giáo.

Ngoài ra còn có đài tưởng niệm các chiến sĩ quốc tế dựng năm 2004, dành riêng cho những người lính Liên Xô hy sinh trong các cuộc xung đột ở nước ngoài sau Thế chiến thứ hai. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn tham quan, đa số khách khi mới nghe tên đồi Poklonnaya chỉ nghĩ tới một đài tưởng niệm đơn lẻ, nên khá bất ngờ khi biết đây thực chất là cả một quần thể nhiều công trình nằm rải rác trong công viên rộng lớn.

Nhà thờ Thánh George và khu vực tưởng niệm tôn giáo trên đồi Poklonnaya

Ga tàu điện ngầm Park Pobedy dẫn tới đây có gì đặc biệt?

Ga tàu điện ngầm Park Pobedy là ga sâu nhất trong toàn hệ thống metro Moscow, ở độ sâu khoảng 84 mét, điểm sâu nhất lên tới 97 mét, khai trương ngày 6 tháng 5 năm 2003. Ga này còn sở hữu thang cuốn dài nhất châu Âu, mỗi thang dài khoảng 126 mét với 740 bậc, đi hết khoảng 3 phút mới lên tới mặt đất.

Hai bức tranh khảm lớn của nghệ sĩ Zurab Tsereteli trang trí hai bên sân ga, một bên khắc họa cuộc xâm lược của Pháp năm 1812, bên còn lại khắc họa cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại 1941-1945, đúng hai chủ đề lịch sử mà khải hoàn môn và đồi Poklonnaya đang tôn vinh. Đây cũng là ga duy nhất trong hệ thống metro Moscow mà hành khách lên tàu và xuống tàu ở hai vị trí sân ga khác nhau do thiết kế đặc biệt của nhà ga.

Nên kết hợp tham quan khải hoàn môn và đồi Poklonnaya thế nào, có mất phí không?

Công viên Chiến Thắng và khu vực quanh khải hoàn môn đều là không gian công cộng miễn phí, chỉ riêng Bảo tàng Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại mới thu phí, khoảng 300 Rúp cho vé chính, cộng thêm 300 Rúp cho mỗi khu trưng bày ngoài trời hoặc 400 Rúp nếu mua vé gộp, mở cửa từ 10 giờ đến 20 giờ 30 các ngày trong tuần trừ thứ Hai. Giữa khải hoàn môn và đồi Poklonnaya, ngay trên cùng đại lộ Kutuzovsky, còn có Bảo tàng toàn cảnh trận Borodino với bức tranh toàn cảnh dài 115 mét, đủ để ghép thành một buổi tham quan trọn vẹn về lịch sử chiến tranh 1812 và Thế chiến thứ hai.

Vì nằm khá xa trung tâm so với Điện Kremlin hay Quảng trường Đỏ, khu vực này phù hợp nhất với đoàn có nửa ngày rảnh hoặc đã tham quan xong khu trung tâm. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Nga, nên xếp điểm này vào buổi chiều muộn thay vì buổi sáng, vừa tránh nắng gắt khi đi bộ ngoài trời rộng, vừa kịp giờ đóng cửa bảo tàng lúc 20 giờ 30. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho cả hành trình Moscow, đội ngũ Tour Nga Bay Thẳng từ Hà Nội có thể sắp xếp ghé điểm này xen kẽ hợp lý với các điểm trung tâm khác trong cùng một ngày.

Bạn có thể đọc thêm: Điện Kremlin Moscow: bên trong có gì và có được vào trong không? để hiểu rõ hơn về biểu tượng quyền lực trung tâm của nước Nga.

Du khách tham quan khu vực Công viên Chiến Thắng vào một buổi chiều

Câu hỏi thường gặp về khải hoàn môn Moscow và đồi Poklonnaya

Từ trung tâm Moscow tới đồi Poklonnaya đi lại thế nào? Cách đơn giản nhất là đi tàu điện ngầm tới ga Park Pobedy trên tuyến số 3, chỉ mất khoảng 15 đến 20 phút từ khu vực trung tâm, sau đó đi bộ vài phút là tới công viên. Nếu đi ô tô hoặc taxi theo đại lộ Kutuzovsky, thời gian tương đương nhưng có thể lâu hơn vào giờ cao điểm.

Bảo tàng Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại có phải bảo tàng lớn nhất về đề tài này ở Nga không? Đúng, đây được xem là bảo tàng lịch sử quân sự lớn nhất nước Nga và sở hữu bộ sưu tập khí tài Thế chiến thứ hai lớn nhất châu Âu, với khoảng 75.000 hiện vật gồm vũ khí, quân phục, thư từ và tài liệu gốc.

Khải hoàn môn Moscow có phải công trình duy nhất tưởng niệm chiến thắng năm 1812 không? Không. Ngay gần đó trên đại lộ Kutuzovsky còn có Bảo tàng toàn cảnh trận Borodino chuyên về trận đánh quyết định năm 1812, còn tại St. Petersburg cũng có cột Alexander mang cùng chủ đề tôn vinh chiến thắng trước Napoleon, cho thấy đây là dấu mốc lịch sử được tưởng niệm ở nhiều nơi trên khắp nước Nga.

Công viên Chiến Thắng có phải chỉ dành cho việc tham quan tưởng niệm nghiêm trang không? Không hẳn. Ngoài các công trình lịch sử, công viên còn có khu vực đài phun nước, thảm cỏ rộng và lối đi dạo, nhiều gia đình người Moscow vẫn ra đây dạo bộ hoặc đạp xe vào cuối tuần như một công viên thông thường.

Có thể kết hợp tham quan khu vực này với những điểm nào khác trong ngày không? Có. Nhiều đoàn khách sắp xếp buổi sáng tham quan Điện Kremlin và Quảng trường Đỏ ở trung tâm, buổi chiều di chuyển khoảng 20 phút bằng metro ra khu khải hoàn môn và đồi Poklonnaya để đổi không khí sang chủ đề lịch sử quân sự trước khi kết thúc ngày.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm "Tour Nga Từ Hà Nội" của TourdulichNga.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 7/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nga.