Săn cực quang ở Murmansk Nga: mùa đẹp, cách đi và lưu ý quan trọng

Mùa đẹp nhất để săn cực quang ở Murmansk là từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau. Từ Hà Nội, du khách bay tới Moscow rồi nối chuyến nội địa khoảng 2 tiếng rưỡi tới Murmansk, thành phố lớn nhất thế giới nằm trên Vòng Bắc Cực. Cực quang là hiện tượng tự nhiên, không ai cam kết nhìn thấy 100%, vì vậy nên ở lại ít nhất 3 đến 5 đêm để tăng cơ hội gặp trời quang.

Dải cực quang xanh lục trên bầu trời đêm Murmansk

Cực quang ở Murmansk là gì, vì sao nơi này được gọi là "thủ đô cực quang" của Nga?

Cực quang, hay bắc cực quang (aurora borealis), là hiện tượng ánh sáng nhiều màu chuyển động trên bầu trời đêm vùng vĩ độ cao, sinh ra khi các hạt mang điện từ gió Mặt Trời va chạm tầng khí quyển Trái Đất quanh hai cực từ. Murmansk nằm ở vĩ độ khoảng 69 độ Bắc, lọt hẳn vào vành đai cực quang (aurora oval) nơi hiện tượng này xuất hiện đều đặn nhất, nên được giới săn ảnh quốc tế coi là một trong những điểm săn cực quang dễ tiếp cận nhất châu Âu.

Đây cũng là thành phố lớn nhất thế giới nằm trên Vòng Bắc Cực, dân số khoảng 270.000 người, bên vịnh Kola thuộc bán đảo Kola, cách biên giới Na Uy khoảng 100km và Phần Lan khoảng 180km. Nhờ một nhánh hải lưu ấm Bắc Đại Tây Dương, cảng Murmansk không đóng băng quanh năm dù nằm sâu trong vùng cực, khác hẳn nhiều nơi Siberia cùng vĩ độ. Theo kinh nghiệm dẫn khách Hà Nội đi Nga, sự pha trộn này khiến Murmansk vừa dễ săn cực quang vừa không quá khắc nghiệt để di chuyển.

Toàn cảnh thành phố Murmansk về đêm bên vịnh Kola

Mùa nào đẹp nhất để săn cực quang ở Murmansk?

Mùa đẹp nhất để săn cực quang ở Murmansk là từ tháng 9 đến hết tháng 3 năm sau, khi trời đủ tối để nhìn thấy ánh sáng cực quang. Hai giai đoạn được đánh giá cao trong mùa này là quanh kỳ điểm phân tháng 9 và kỳ điểm phân tháng 3, thời điểm hoạt động địa từ của Trái Đất thường mạnh hơn theo quy luật thiên văn đã biết.

Murmansk có đêm địa cực (polar night) từ khoảng ngày 2 tháng 12 đến ngày 10 tháng 1, giai đoạn Mặt Trời hoàn toàn không mọc, bầu trời chỉ có ánh chạng vạng ngay cả ban ngày. Đây là lúc trời tối nhiều giờ nhất nên về lý thuyết có nhiều "cửa sổ" quan sát nhất, nhưng thời tiết mùa này cũng lạnh và nhiều mây hơn. Ngược lại, từ giữa tháng 5 đến hết tháng 8, Murmansk bước vào đêm trắng khi Mặt Trời không lặn, bầu trời sáng suốt 24 giờ nên hoàn toàn không thể nhìn thấy cực quang dù hoạt động địa từ có mạnh đến đâu. Khách quen đi Nga mùa hè ngắm đêm trắng St. Petersburg cần lưu ý đây là mùa duy nhất không thể kết hợp săn cực quang.

Bạn có thể đọc thêm: Mùa đông ở Nga nên đi đâu? Top điểm tuyết phủ đẹp như cổ tích để hiểu rõ hơn về các điểm đến mùa đông khác ngoài Murmansk.

Bầu trời đêm địa cực Murmansk chuyển màu chạng vạng

Cơ hội nhìn thấy cực quang có chắc chắn không, cần lưu ý gì về thời tiết và chỉ số Kp?

Cực quang là hiện tượng thiên nhiên nên không một tour hay ứng dụng dự báo nào cam kết chắc chắn 100% nhìn thấy được trong một đêm cụ thể, kể cả đúng mùa đẹp nhất. Hai yếu tố quyết định là hoạt động địa từ, thường đo bằng chỉ số Kp (thang phổ biến từ 0 đến 9), và điều kiện trời quang mây. Theo các trang dự báo cực quang chuyên theo dõi Murmansk, chỉ số Kp khoảng 2 đến 4 đã đủ để quan sát được ở vĩ độ cao như Murmansk.

Mây mới là trở ngại lớn nhất chứ không phải hoạt động địa từ yếu, vì mây dày che kín bầu trời thì dù chỉ số Kp cao đến đâu cũng không nhìn thấy gì. Khung giờ đẹp nhất thường rơi vào khoảng 23 giờ đến 1 giờ sáng giờ địa phương (Murmansk dùng chung múi giờ Moscow). Vì thời tiết và hoạt động địa từ khó đoán trước hàng tuần, khách nên ở lại ít nhất 3 đến 5 đêm thay vì 1 đến 2 đêm để tăng cơ hội gặp đêm trời quang.

Bạn có thể đọc thêm: Hồ Baikal mùa đông đóng băng: cảnh kỳ diệu và thời điểm trải nghiệm để hiểu rõ hơn về một hiện tượng thiên nhiên mùa đông khác của Nga cũng cần canh đúng thời điểm.

Ứng dụng dự báo cực quang hiển thị chỉ số Kp và bản đồ mây

Từ Hà Nội đến Murmansk đi đường nào, mất bao lâu?

Từ Hà Nội, cách phổ biến nhất là bay tới Moscow rồi nối chuyến bay nội địa Nga tới Murmansk, vì hiện chưa có đường bay thẳng Hà Nội, Murmansk. Chặng đầu Hà Nội, Moscow có đường bay thẳng do Vietnam Airlines khai thác khoảng 9 tiếng, hoặc bay nối chuyến qua Doha, Bắc Kinh, Thượng Hải. Chặng thứ hai Moscow, Murmansk là chuyến bay nội địa dài khoảng 2 tiếng rưỡi, quãng đường khoảng 1.900km, do vài hãng nội địa Nga khai thác hằng ngày.

Lựa chọn khác là tàu đêm Arktika từ Moscow qua St. Petersburg tới Murmansk, nhưng mất khoảng 35 tiếng, chỉ hợp với khách thích trải nghiệm đường sắt Nga và có nhiều thời gian, không thực tế cho lịch trình phổ biến 8 đến 10 ngày của khách Hà Nội. Vé máy bay khứ hồi dao động theo mùa cao điểm săn cực quang và hãng bay đặt trước, khách nên liên hệ Tour Nga Bay Thẳng từ Hà Nội để được báo giá đúng thời điểm khởi hành dự kiến.

Máy bay hạ cánh xuống sân bay Murmansk giữa tuyết

Nên săn cực quang ở đâu quanh Murmansk, có cần ra khỏi thành phố không?

Ra khỏi khu trung tâm thành phố sẽ tăng đáng kể cơ hội nhìn thấy cực quang rõ, vì ánh đèn đô thị Murmansk vẫn đủ để làm mờ những dải sáng yếu. Nhiều tour săn cực quang tổ chức đưa khách ra các điểm tối ngoại ô hoặc vùng nông thôn lân cận ngay trong đêm, tùy hướng nào đang quang mây nhất chứ không cố định một chỗ. Điểm được nhắc tới nhiều nhất là làng chài Teriberka bên bờ biển Barents, cách Murmansk khoảng 120km và mất khoảng 2 tiếng rưỡi lái xe, trong đó khoảng 40km cuối là đường đất gồ ghề, xe gầm cao phù hợp hơn sedan thường.

Teriberka nổi tiếng với cảnh quan Bắc Cực hoang sơ, mỏm đá và tàu cá cũ mắc cạn, ban ngày thường được ghép vào chương trình tham quan rồi ở lại chờ cực quang buổi tối. Vì đường đi không dễ và một số khu vực ven biển gần biên giới có quy định riêng mà các đơn vị lữ hành địa phương nắm rõ hơn khách tự đi, đa số khách Hà Nội nên đi theo tour có hướng dẫn thay vì tự lái xe trong đêm trên đường tuyết xa lạ.

Làng chài Teriberka bên bờ biển Barents lúc hoàng hôn

Thời tiết săn cực quang ở Murmansk lạnh đến mức nào, cần chuẩn bị trang phục và sức khỏe ra sao?

Mùa săn cực quang ở Murmansk trùng với mùa lạnh nhất trong năm, nhiệt độ ban đêm thường xuống dưới âm 20 độ C, lạnh hơn rõ rệt so với Moscow hay St. Petersburg mà nhiều đoàn khách Hà Nội quen đi trước đó. Vì phải đứng ngoài trời nhiều giờ chờ cực quang thay vì di chuyển liên tục như tham quan ban ngày, trang phục cần kỹ hơn cả một chuyến đi Nga mùa đông thông thường: áo giữ nhiệt nhiều lớp, áo khoác chống gió, mũ len trùm kín tai, găng tay dày và giày chống trượt cách nhiệt, nên hỏi đơn vị tổ chức tour để thuê thêm tại chỗ nếu cần.

Đứng chờ ngoài trời âm độ nhiều giờ liền vào ban đêm cũng vất vả hơn một ngày tham quan bình thường, nên người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền tim mạch, hô hấp nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi lên lịch chuyến đi này.

Du khách mặc trang phục giữ nhiệt nhiều lớp chờ ngắm cực quang

Nên đi tour có hướng dẫn hay tự túc săn cực quang, cần lưu ý gì về visa và tiền mặt?

Đi theo tour có hướng dẫn thường thực tế hơn tự túc cho khách Hà Nội lần đầu đến Murmansk, vì hướng dẫn viên biết đọc bản đồ mây theo thời gian thực để quyết định nên chờ ở đâu, còn biển chỉ dẫn địa phương chủ yếu bằng chữ Kirin và ít người nói tiếng Anh ngoài trung tâm thành phố. Về thủ tục nhập cảnh, Murmansk nằm trong danh sách điểm được chấp nhận cho e-visa Nga, loại visa điện tử phổ biến hiện nay với lệ phí khoảng 52 Đô la Mỹ, xin trong vài ngày, phù hợp cho chuyến đi ngắn ngày kiểu săn cực quang.

Thẻ ngân hàng nước ngoài hiện phần lớn chưa dùng được tại Nga, nên khách cần mang sẵn tiền mặt đổi ra Rúp Nga trước hoặc ngay khi tới, dùng cho ăn uống, vé tham quan và mua sắm nhỏ tại Murmansk. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi các vùng xa Moscow, nên đổi dư một chút tiền mặt hơn dự kiến vì các thị trấn nhỏ ngoài trung tâm Murmansk còn ít điểm chấp nhận thanh toán không tiền mặt hơn Moscow hay St. Petersburg. Nếu muốn được tư vấn lịch trình phù hợp mùa cực quang, khách có thể liên hệ Tour Du Lịch Nga từ Hà Nội để được sắp xếp cụ thể.

Du khách đổi tiền Rúp Nga chuẩn bị cho chuyến đi Murmansk

Câu hỏi thường gặp về săn cực quang ở Murmansk

Cực quang ở Murmansk có nhìn thấy rõ bằng mắt thường không?

Mắt thường vẫn nhìn thấy được cực quang ở Murmansk khi hoạt động đủ mạnh, nhưng thường ở dạng dải sáng trắng xanh nhạt chứ không rực rỡ như ảnh chụp, vì máy ảnh nhạy sáng và phơi sáng lâu hơn mắt người. Nhiều ứng dụng dự báo cực quang miễn phí cho phép xem chỉ số Kp và bản đồ mây theo giờ để chủ động chọn đêm ra ngoài.

Có cần biết tiếng Nga để tự đi săn cực quang ở Murmansk không?

Không bắt buộc, vì các tour săn cực quang tại Murmansk quen đón khách quốc tế nên phần lớn có hướng dẫn viên hoặc tài liệu tiếng Anh khi đặt trước. Nếu tự túc hoàn toàn, nên cài sẵn ứng dụng dịch hoạt động ngoại tuyến, vì vùng ngoại ô và điểm săn cực quang xa trung tâm thường không có sóng dữ liệu ổn định.

Ngoài cực quang, ban ngày ở Murmansk còn gì để tham quan?

Murmansk có tàu phá băng hạt nhân Lenin, chiếc tàu phá băng chạy năng lượng hạt nhân đầu tiên trên thế giới, đóng năm 1957 và trở thành bảo tàng nổi từ năm 2009, hiện neo ngay trung tâm thành phố cho khách tham quan. Gần đó là tượng đài Alyosha cao 35,5 mét dựng năm 1974 để tưởng niệm những người lính Liên Xô bảo vệ vùng Bắc Cực trong Thế chiến II, cũng là điểm ngắm toàn cảnh vịnh Kola được nhiều đoàn khách ghé ban ngày.

Trẻ em và người lớn tuổi có nên tham gia tour săn cực quang mùa đông không?

Vẫn có thể tham gia nếu sức khỏe ổn định và đã hỏi ý kiến bác sĩ từ trước, nhưng không nhất thiết phải theo trọn cả buổi tối. Nhiều gia đình chọn cách cho trẻ nhỏ hoặc ông bà tham gia phần đầu buổi tối rồi về nghỉ sớm tại nơi lưu trú, trong khi các thành viên khác ở lại chờ tiếp đến khung giờ cực quang thường xuất hiện nhất.

Nếu đêm đó không thấy cực quang thì có được hỗ trợ đi lại không?

Một số đơn vị tổ chức tour săn cực quang có chính sách sắp xếp thêm một buổi tối khác nếu đêm đầu không quan sát được do mây hoặc địa từ yếu, nhưng chính sách khác nhau tùy đơn vị và không phải lúc nào cũng miễn phí. Khách nên hỏi rõ điều khoản này trước khi đặt, đặc biệt nếu lịch trình chỉ có 1 đến 2 đêm săn cực quang.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm "Tour Nga Từ Hà Nội" của TourdulichNga.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 7/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nga