Mái vòm củ hành của nhà thờ Nga có ý nghĩa gì? Biểu tượng và màu sắc

Mái vòm củ hành của nhà thờ Nga mang ý nghĩa biểu tượng là ngọn lửa của cây nến hướng lên trời, thể hiện lời cầu nguyện và đức tin vươn tới thiên đường. Màu sắc mái vòm cũng có ý nghĩa riêng: vàng tượng trưng cho vinh quang thiên giới và dành cho Chúa, xanh dương điểm sao dành cho Đức Mẹ, còn xanh lá gắn với Chúa Ba Ngôi. Số lượng mái vòm cũng mang thông điệp tôn giáo riêng.

[Ảnh: Các mái vòm củ hành nhiều màu của Nhà thờ Thánh Basil trên Quảng trường Đỏ]

Mái vòm củ hành của nhà thờ Nga có ý nghĩa gì?

Mái vòm củ hành của nhà thờ Nga được tin là tượng trưng cho ngọn lửa nến đang cháy, hướng lên trời như một lời cầu nguyện. Hình dáng thuôn tròn rồi nhọn dần lên, đỉnh gắn thánh giá, gợi cảm giác đức tin hướng về thiên đường.

Trước thế kỷ 18, Giáo hội Chính thống Nga không gán ý nghĩa cố định cho hình dáng bên ngoài của mái vòm, nhưng trong quan niệm dân gian, mái vòm củ hành luôn được ví như ngọn nến cháy sáng. Năm 1917, một nhà tư tưởng tôn giáo người Nga từng mô tả mái vòm như một lưỡi lửa vươn lên và kết lại ở cây thánh giá. Mái vòm tròn phía trên nhà thờ cũng được hiểu là vòm trời che phủ mặt đất. Vì vậy, khi nhìn cả cụm mái vòm lấp lánh trên nền trời, người ta cảm nhận được tinh thần hướng thượng và sự sùng kính của Chính thống giáo Nga.

Vì sao nhà thờ Nga lại có mái vòm hình củ hành?

Nhà thờ Nga có mái vòm hình củ hành vì kiểu mái này vừa mang ý nghĩa tâm linh vừa có công năng thực tế là giúp tuyết trượt xuống, không đọng lại gây sập mái trong mùa đông khắc nghiệt. Mái vòm củ hành xuất hiện từ thế kỷ 13 và trở nên phổ biến sau khi Nhà thờ Thánh Basil được xây vào giữa thế kỷ 16.

Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc hình dáng này. Một là lý do thực tế, mái thuôn nhọn giúp tuyết và nước trôi xuống thay vì chất đống, rất quan trọng ở xứ tuyết dày. Hai là kiểu mái củ hành dễ dựng bằng gỗ hơn mái hình mũ, rồi được giữ lại khi chuyển sang xây bằng đá. Ba là các kiến trúc sư muốn tạo dáng vươn cao, hướng lên trời. Trước khi mái củ hành phổ biến, nhiều nhà thờ Nga cổ dùng mái vòm hình mũ giống mũ trụ của các dũng sĩ. Mật độ mái vòm củ hành đạt đỉnh vào thế kỷ 17 và 18, trở thành dấu hiệu nhận diện của kiến trúc Nga. Dù nguồn gốc còn nhiều tranh luận, mái vòm củ hành đã trở thành một phần không thể tách rời của diện mạo các thành phố Nga.

Bạn có thể đọc thêm: Vì sao nước Nga nhiều cung điện và nhà thờ lộng lẫy? Di sản sa hoàng để hiểu bối cảnh lịch sử của các công trình này.

Khi tham gia các Tour Nga Bay Thẳng từ Hà Nội, du khách thường được tận mắt ngắm những cụm mái vòm này ở Moscow và Saint Petersburg.

[Ảnh: Mái vòm vàng của một nhà thờ trong Điện Kremlin ở Moscow]

Màu sắc của mái vòm nhà thờ Nga có ý nghĩa gì?

Màu sắc của mái vòm nhà thờ Nga cho biết nhà thờ được dâng kính cho ai: vàng là vinh quang thiên giới và dành cho Chúa, xanh dương điểm sao dành cho Đức Mẹ, xanh lá gắn với Chúa Ba Ngôi hoặc các thánh, còn đen thường thấy ở tu viện.

Mái vòm vàng tượng trưng cho vinh quang trên trời, nên hay được dùng cho các nhà thờ chính dâng kính Chúa Giêsu và mười hai đại lễ. Mái vòm xanh dương rắc sao vàng dành cho các nhà thờ thờ Đức Mẹ, với những ngôi sao gợi bầu trời và sự giáng sinh. Mái vòm xanh lá gắn với Chúa Ba Ngôi hoặc các vị thánh, đôi khi thay bằng màu bạc. Mái vòm đen thường thấy ở tu viện. Riêng các mái vòm nhiều màu rực rỡ của Nhà thờ Thánh Basil được cho là tượng trưng cho vẻ đẹp của Thành Jerusalem trên trời, theo truyền thuyết về thị kiến của một vị thánh khùng. Cách phối màu này không phải ngẫu nhiên mà gắn với truyền thống và ý nghĩa tôn giáo, nên khi nhìn màu mái vòm, người Nga có thể đoán được nhà thờ thờ ai.

Bạn có thể đọc thêm: Nhà thờ Saint Basil Moscow: mái vòm sặc sỡ và mẹo chụp ảnh đẹp để xem kỹ hơn biểu tượng nhiều màu này.

[Ảnh: Mái vòm xanh dương điểm sao vàng của một nhà thờ thờ Đức Mẹ]

Số lượng mái vòm trên nhà thờ Nga nói lên điều gì?

Số lượng mái vòm trên nhà thờ Nga mang ý nghĩa tôn giáo: một mái là Chúa duy nhất, ba mái là Chúa Ba Ngôi, năm mái là Chúa Giêsu và bốn thánh sử, mười ba mái là Chúa cùng mười hai tông đồ. Cách bố trí này giúp người xem đọc được thông điệp của nhà thờ ngay từ bên ngoài.

Ngoài các con số quen thuộc, đôi khi còn gặp nhà thờ có nhiều mái vòm hơn để gửi gắm ý nghĩa đặc biệt. Ba mươi ba mái vòm tượng trưng cho ba mươi ba năm cuộc đời của Chúa Giêsu. Một số nhà thờ cổ thời Kievan Rus từng có tới hai mươi lăm mái vòm, gắn với Chúa, các tông đồ và các nhà tiên tri. Những con số như mười một hay mười lăm cũng xuất hiện nhưng là ngoại lệ. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, khi được giải thích ý nghĩa con số mái vòm, khách thường thấy mỗi nhà thờ trở nên thú vị và dễ nhớ hơn hẳn.

[Ảnh: Cận cảnh một mái vòm củ hành dát vàng với thánh giá Chính thống giáo trên đỉnh]

Những nhà thờ mái vòm đẹp nhất nước Nga ở đâu?

Những nhà thờ mái vòm đẹp nhất nước Nga gồm Nhà thờ Thánh Basil trên Quảng trường Đỏ ở Moscow và Nhà thờ Chúa Cứu Thế trên Máu Đổ ở Saint Petersburg, cùng các nhà thờ mái vòm vàng trong Điện Kremlin.

Nhà thờ Thánh Basil được Ivan Bạo chúa cho xây để ghi dấu chiến thắng Kazan năm 1552, nổi tiếng với các mái vòm nhiều màu và gồm chín nhà nguyện hợp lại. Nhà thờ Chúa Cứu Thế trên Máu Đổ ở Saint Petersburg cũng có cụm mái vòm sặc sỡ và nội thất phủ kín tranh khảm mosaic. Trong Điện Kremlin có nhiều nhà thờ cổ với mái vòm dát vàng, nơi từng diễn ra lễ đăng quang của các sa hoàng. Ngoài ra, Nhà thờ Chúa Cứu Thế ở Moscow với mái vòm vàng khổng lồ cũng là một điểm dễ nhận ra trên bầu trời thành phố.

Bạn có thể đọc thêm: Nhà thờ Máu Đổ St. Petersburg đẹp cỡ nào? để khám phá một trong những nhà thờ mái vòm lộng lẫy nhất.

Trong các Tour Nga 9 Ngày 8 Đêm khởi hành từ Hà Nội, lịch trình thường ghé cả Nhà thờ Thánh Basil ở Moscow và các nhà thờ mái vòm ở Saint Petersburg.

[Ảnh: Cụm mái vòm nhiều màu của Nhà thờ Chúa Cứu Thế trên Máu Đổ ở Saint Petersburg]

Tham quan và chụp ảnh nhà thờ mái vòm Nga thế nào cho đẹp?

Để tham quan và chụp ảnh nhà thờ mái vòm Nga đẹp, nên đi vào mùa hè từ tháng 5 đến tháng 9 khi trời sáng và xanh, và chụp vào lúc nắng vàng đầu hay cuối ngày. Phần lớn nhà thờ mái vòm nổi tiếng nằm ở Moscow và Saint Petersburg.

Ánh nắng nhẹ buổi sáng sớm hoặc chiều muộn làm mái vòm vàng và nhiều màu lên ảnh rực rỡ hơn, và ống kính góc rộng giúp thu trọn cụm mái vòm. Một góc đẹp khác là chụp Nhà thờ Thánh Basil từ phía Quảng trường Đỏ hoặc lùi ra xa để lấy toàn cảnh, còn ở Saint Petersburg có thể chụp nhà thờ soi bóng bên kênh đào. Khi vào bên trong nhà thờ, nên ăn mặc kín đáo, phụ nữ có thể chuẩn bị khăn trùm đầu và nam giới bỏ mũ. Một số nhà thờ thu phí tham quan tính bằng Rúp, và do thẻ ngân hàng nước ngoài thường không dùng được tại Nga, bạn nên mang sẵn tiền mặt Rúp. Đi cùng hướng dẫn viên tiếng Việt giúp bạn hiểu ý nghĩa của màu sắc và số mái vòm, cũng như đỡ bỡ ngỡ với bảng chỉ dẫn chữ Kirin. Nếu cần tư vấn lịch trình, bạn có thể liên hệ Tour Du Lịch Nga.

Câu hỏi thường gặp về mái vòm nhà thờ Nga

Nhà thờ Thánh Basil có bao nhiêu mái vòm?

Nhà thờ Thánh Basil gồm chín nhà nguyện ghép lại, mỗi nhà nguyện có một mái vòm riêng, nên thường được tính là chín đến mười mái vòm nếu kể cả tháp chuông. Các mái vòm nhiều màu mà chúng ta thấy ngày nay không phải nguyên bản, mà được thêm vào trong các thế kỷ sau khi nhà thờ xây xong. Tên gọi chính thức của nhà thờ là Nhà thờ Cầu Thay.

Mái vòm nhà thờ Nga làm bằng gì mà lấp lánh vậy?

Mái vòm nhà thờ Nga thường được phủ bằng đồng, lá vàng hoặc các tấm kim loại sơn màu, đôi khi xếp thành lớp như vảy cá. Lớp dát vàng và bề mặt kim loại phản chiếu ánh nắng nên trông lấp lánh từ xa. Việc bảo trì và dát vàng lại các mái vòm là công việc tốn kém và đòi hỏi tay nghề cao.

Cây thánh giá trên đỉnh mái vòm Nga có ý nghĩa gì?

Trên đỉnh mỗi mái vòm thường có cây thánh giá Chính thống giáo tám cánh, là biểu tượng đặc trưng của nhà thờ Nga. Đây là điểm kết của hình mái vòm vươn lên, nhấn mạnh ý nghĩa hướng về trời. Một số thánh giá còn đặt trên hình lưỡi liềm, gắn với các sự kiện lịch sử của nước Nga.

Mái vòm hình mũ khác mái vòm củ hành thế nào?

Mái vòm hình mũ có dáng tròn giống mũ trụ của chiến binh, thấp và ít phồng hơn, thường thấy ở các nhà thờ Nga cổ trước thời Mông Cổ. Mái vòm củ hành thì phồng to ở giữa rồi thuôn nhọn lên, cao hơn và rõ nét hơn. Theo thời gian, mái củ hành dần thay thế mái hình mũ và trở thành kiểu phổ biến nhất.

Có phải nhà thờ Nga nào cũng có mái vòm củ hành không?

Không phải nhà thờ Nga nào cũng có mái vòm củ hành, vì còn nhiều kiểu khác như mái hình mũ, mái lều nhọn và mái vòm tròn kiểu cầu. Tuy nhiên, mái vòm củ hành là kiểu phổ biến và dễ nhận ra nhất, gắn liền với hình ảnh nước Nga. Mỗi kiểu mái lại phản ánh một giai đoạn hoặc phong cách kiến trúc khác nhau.

Tác giả

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm Tour Nga Từ Hà Nội của TourdulichNga.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, hãy liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nga.