Nhà thờ Chúa Cứu Thế Moscow lộng lẫy cỡ nào? Lịch sử và kiến trúc

Nhà thờ Chúa Cứu Thế Moscow lộng lẫy đến mức được xem là nhà thờ Chính thống giáo lớn nhất nước Nga và thuộc hàng cao nhất thế giới, cao khoảng 103 mét, sức chứa tới 10.000 người. Công trình khoác lớp đá cẩm thạch trắng, đội năm mái vòm dát vàng rực rỡ bên bờ sông Moskva, cách Điện Kremlin chỉ khoảng 1 km. Vào cửa tham quan miễn phí, và đây là một trong những biểu tượng dễ nhận ra nhất của thủ đô Moscow.

[Ảnh: Nhà thờ Chúa Cứu Thế mái vòm vàng bên bờ sông Moskva]

Nhà thờ Chúa Cứu Thế Moscow lớn và cao cỡ nào?

Nhà thờ Chúa Cứu Thế là nhà thờ Chính thống giáo lớn nhất nước Nga, cao khoảng 103 mét, thuộc nhóm nhà thờ Chính thống giáo cao nhất thế giới. Phần thân màu trắng đá cẩm thạch đỡ một mái vòm trung tâm khổng lồ dát vàng, vây quanh là bốn vòm vàng nhỏ hơn, tạo thành cụm năm mái vòm đặc trưng. Bên trong, không gian thờ chính có thể chứa tới 10.000 người cùng lúc.

Quy mô của công trình khiến nó vừa đồ sộ vừa cân đối, khác hẳn vẻ rực rỡ nhiều màu của Nhà thờ Thánh Basil. Đây là trụ sở chính thức của Thượng phụ Moscow và toàn Nga, người đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo Nga, nên ngoài giá trị kiến trúc, nơi đây còn là trung tâm tôn giáo quan trọng bậc nhất cả nước. Vào những ngày trời quang, mái vòm vàng phản chiếu nắng có thể nhìn thấy từ nhiều điểm cao quanh trung tâm Moscow.

[Ảnh: Cận cảnh năm mái vòm vàng và mặt đá cẩm thạch trắng của nhà thờ]

Nhà thờ Chúa Cứu Thế nằm ở đâu và đi tới bằng cách nào?

Nhà thờ Chúa Cứu Thế nằm trên phố Volkhonka số 15, ngay bờ sông Moskva và cách Quảng trường Đỏ khoảng 1 km, đi bộ chừng 15 đến 20 phút. Ga metro gần nhất là Kropotkinskaya trên tuyến số 1 (tuyến đỏ), chỉ cách lối vào khoảng một phút đi bộ, nên rất dễ tiếp cận ngay cả khi bạn tự đi. Một lượt metro chỉ khoảng 65 Rúp nếu dùng thẻ Troika.

Ngay cạnh nhà thờ có Cầu Thượng phụ, một cây cầu đi bộ bắc qua sông Moskva, mở từ năm 2004, là điểm ngắm và chụp ảnh toàn cảnh nhà thờ rất đẹp. Từ đây bạn cũng dễ kết hợp đi bộ sang Công viên Gorky ở bờ bên kia, hoặc ngược về phía Điện Kremlin và Quảng trường Đỏ trong cùng một buổi. Vị trí trung tâm này khiến nhà thờ thường được xếp chung lịch tham quan với khu Quảng trường Đỏ trong hầu hết các chương trình Tour Nga từ Hà Nội.

Bạn có thể đọc thêm: Điện Kremlin Moscow: bên trong có gì và có được vào trong không? để ghép thêm một điểm cách nhà thờ chỉ khoảng 1 km.

Lịch sử Nhà thờ Chúa Cứu Thế: vì sao được xây dựng?

Nhà thờ Chúa Cứu Thế ban đầu được xây để tạ ơn và tưởng nhớ chiến thắng của nước Nga trước quân đội Napoleon trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc năm 1812. Sa hoàng Alexander I đã ký sắc lệnh dựng một nhà thờ lớn dâng lên Chúa Cứu Thế sau khi những người lính cuối cùng của Napoleon bị đẩy khỏi đất Nga.

Dự án bị trì hoãn nhiều thập kỷ, mãi đến năm 1839 viên đá đầu tiên mới được đặt, khi đó dưới thời Sa hoàng Nicholas I, theo thiết kế của kiến trúc sư Konstantin Ton, người lấy cảm hứng phần nào từ nhà thờ Hagia Sophia ở Constantinople. Công trình mất khoảng 44 năm để hoàn thành và được khánh thành năm 1883 dưới thời Alexander III. Truyền thống dựng công trình tôn giáo để mừng chiến thắng vốn có từ lâu ở Nga, và chính Nhà thờ Thánh Basil cũng ra đời theo cách tương tự để mừng chiến thắng Kazan. Theo kinh nghiệm dẫn nhiều đoàn khách Hà Nội của chúng tôi, biết trước câu chuyện lịch sử này sẽ khiến khách cảm nhận công trình sâu sắc hơn nhiều thay vì chỉ xem như một nhà thờ đẹp.

[Ảnh: Toàn cảnh mặt tiền Nhà thờ Chúa Cứu Thế nhìn từ Cầu Thượng phụ]

Vì sao Nhà thờ Chúa Cứu Thế từng bị phá và phải xây lại?

Nhà thờ Chúa Cứu Thế từng bị chính quyền Liên Xô cho phá hủy vào ngày 5 tháng 12 năm 1931 để lấy đất xây Cung điện Xô Viết, nhưng công trình mới đó không bao giờ hoàn thành. Kế hoạch dựng một tòa nhà chọc trời khổng lồ trên nền nhà thờ thất bại vì thiếu kinh phí và vì Thế chiến thứ hai. Khu đất bỏ trống nhiều năm, rồi đến năm 1958 trở thành một bể bơi ngoài trời lớn vào loại nhất Liên Xô.

Sau khi Liên Xô tan rã, ý tưởng phục dựng nhà thờ được thực hiện. Công cuộc tái thiết bắt đầu năm 1994, chủ yếu từ tiền quyên góp của hàng triệu người dân Nga, và nhà thờ mới gần như sao chép nguyên bản công trình cũ đã được thánh hiến vào năm 2000. Vì lịch sử lạ thường này, nhiều người nói Nhà thờ Chúa Cứu Thế đã có tới bốn cuộc đời trong chưa đầy hai trăm năm: một nhà thờ, một phế tích, một nền móng dang dở và một bể bơi, rồi lại là nhà thờ. Một chi tiết thú vị: phần đá cẩm thạch từ nhà thờ cũ bị phá từng được dùng để trang trí một số ga tàu điện ngầm Moscow như Kropotkinskaya.

Bạn có thể đọc thêm: Chính thống giáo Nga ảnh hưởng đời sống thế nào? để hiểu vì sao một nhà thờ lại quan trọng đến vậy với người Nga.

Kiến trúc Nhà thờ Chúa Cứu Thế có gì đặc biệt?

Nhà thờ Chúa Cứu Thế mang phong cách phục hưng Nga, kết hợp truyền thống Byzantine, với mặt ngoài đá cẩm thạch trắng, các phù điêu đồng và cụm năm mái vòm dát vàng. Thiết kế lấy cảm hứng phần nào từ Hagia Sophia, nhưng tỉ lệ và họa tiết hoàn toàn theo tinh thần Chính thống giáo Nga, tạo nên dáng vẻ vừa uy nghi vừa thanh thoát.

Bên ngoài, các bức tường được khắc phù điêu mô tả những vị thánh và sự kiện lịch sử, cùng các tấm đá cẩm thạch ghi tên những trung đoàn, vị tướng và trận đánh trong cuộc chiến năm 1812. Bên trong, không gian được phủ bích họa và tranh thánh công phu, với bàn thờ chính dát vàng và mái vòm trung tâm có những ô cửa sổ đưa ánh sáng tràn xuống. Ở tầng dưới của nhà thờ còn có một nhà thờ nhỏ hơn là Nhà thờ Chúa Hiển Dung, trang trí theo phong cách nhà thờ Nga cổ. Toàn bộ phần trang trí khi tái thiết được phục dựng tỉ mỉ dựa trên các bản vẽ và phác thảo còn lại từ thế kỷ 19.

[Ảnh: Nội thất dát vàng và bích họa bên trong Nhà thờ Chúa Cứu Thế]

Bạn có thể đọc thêm: Mái vòm củ hành của nhà thờ Nga có ý nghĩa gì? để hiểu vì sao mái vòm là đặc trưng của nhà thờ Nga.

Bên trong Nhà thờ Chúa Cứu Thế có gì tham quan?

Bên trong Nhà thờ Chúa Cứu Thế, khách có thể chiêm ngưỡng không gian thờ chính dát vàng, hai bảo tàng ở tầng trệt và một đài quan sát cao khoảng 40 mét nhìn ra toàn cảnh Moscow. Không gian thờ chính gây ấn tượng bởi quy mô, bích họa và bàn thờ vàng, là điểm dừng chân chính của mọi đoàn khách.

Tầng trệt có bảo tàng kể về lịch sử dựng, phá và tái thiết nhà thờ, cùng khu trưng bày tranh thánh và nghệ thuật giáo hội. Điểm thú vị mà ít người biết là đài quan sát nằm ở độ cao khoảng 40 mét, vắt giữa các tháp chuông, cho góc nhìn 360 độ ra Điện Kremlin, sông Moskva, Cầu Thượng phụ và phần lớn trung tâm lịch sử Moscow. Vé lên đài quan sát khoảng 400 Rúp, thường đi kèm một tour có hướng dẫn lên bằng thang máy rồi leo thêm cầu thang, và có thể bị hạn chế trong các buổi lễ lớn. Nếu đi vào ngày trời quang, đây là một trong những điểm ngắm thành phố đáng giá nhất.

[Ảnh: Toàn cảnh Moscow và Điện Kremlin nhìn từ đài quan sát của nhà thờ]

Tham quan Nhà thờ Chúa Cứu Thế cần lưu ý gì?

Tham quan Nhà thờ Chúa Cứu Thế cần nhớ ba điều: vào cửa nhà thờ miễn phí, cần ăn mặc kín đáo theo quy định nhà thờ Chính thống giáo, và nên mang tiền mặt bằng Rúp Nga cho các khoản phụ như vé đài quan sát. Theo quy định trang phục, phụ nữ nên che đầu và vai, tránh trang phục hở, còn nam giới nên mặc quần dài. Bên trong khu thờ chính thường hạn chế chụp ảnh, nên bạn cần quan sát bảng hướng dẫn tại chỗ.

Về thanh toán, do thẻ Visa và Mastercard nước ngoài hiện thường không dùng được tại Nga, kể cả rút tiền ở ATM, bạn nên mang Đô la Mỹ hoặc Euro để đổi sang Rúp Nga, hoặc đổi sẵn một ít; một số nơi chấp nhận thẻ nội địa Mir hoặc UnionPay. Bảng chỉ dẫn quanh khu vực chủ yếu bằng chữ Kirin và ít người nói tiếng Anh, nên hướng dẫn viên tiếng Việt rất hữu ích với đoàn khách Hà Nội, vừa thuyết minh lịch sử vừa hỗ trợ di chuyển. Mùa đẹp và dễ tham quan nhất là tháng 5 đến tháng 9, còn mùa đông rất lạnh có thể xuống -10 đến -20 độ C, nên người lớn tuổi hoặc có bệnh nền cần mặc ấm nhiều lớp và tham khảo bác sĩ trước chuyến đi. Moscow chậm hơn Việt Nam 4 tiếng nên chỉ lệch giờ nhẹ.

Vì nhà thờ nằm ngay trung tâm, bạn dễ kết hợp tham quan cùng Bảo tàng Mỹ thuật Pushkin gần đó, hoặc đi bộ tới Quảng trường Đỏ. Đây cũng là lý do nhà thờ gần như luôn có mặt trong các chương trình Du Lịch Nga Bay Thẳng từ Hà Nội gộp Moscow và Saint Petersburg. Với khách muốn hành trình dài hơn, thong thả hơn, có thể tham khảo lịch Du Lịch Nga 9 Ngày 8 Đêm để có thêm thời gian cho các điểm văn hóa.

Nếu muốn đi gọn nhẹ, không phải tự lo vé, ngôn ngữ hay thanh toán, bạn có thể tham khảo Tour Du Lịch Nga trọn gói có hướng dẫn viên tiếng Việt và lịch trình minh bạch. Về giấy tờ, công dân Việt Nam vẫn cần xin visa Nga trước chuyến đi, thuận tiện nhất là visa điện tử nộp online, hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng, lệ phí khoảng 52 Đô la Mỹ; hiện có thông tin Nga xem xét miễn thị thực cho khách đoàn Việt Nam nhưng chưa chính thức áp dụng, nên cần xác nhận quy định mới nhất qua cổng e-visa của Nga hoặc Đại sứ quán Nga tại Hà Nội.

Bạn có thể đọc thêm: Nhà thờ Saint Basil Moscow để so sánh hai nhà thờ biểu tượng của Moscow.

Câu hỏi thường gặp về Nhà thờ Chúa Cứu Thế Moscow

Nhà thờ Chúa Cứu Thế Moscow và Nhà thờ trên Máu Đổ có phải một không? Không, đây là hai công trình khác nhau ở hai thành phố. Nhà thờ Chúa Cứu Thế nằm ở Moscow, mái vòm vàng, đá cẩm thạch trắng, được xây lại năm 2000. Nhà thờ Chúa Cứu Thế trên Máu Đổ nằm ở Saint Petersburg, mái vòm nhiều màu kiểu Nga truyền thống, xây cuối thế kỷ 19. Nhiều khách Việt hay nhầm hai nơi này vì tên gọi gần giống nhau.

Tham quan Nhà thờ Chúa Cứu Thế mất khoảng bao lâu? Thông thường khoảng 45 phút đến 1 tiếng cho khu thờ chính và đi vòng bên ngoài chụp ảnh. Nếu lên đài quan sát ở độ cao 40 mét và xem bảo tàng, bạn nên dành thêm khoảng 30 phút đến 1 tiếng. Gộp với việc đi bộ qua Cầu Thượng phụ, một buổi sáng hoặc chiều là vừa đủ.

Có được tổ chức lễ hay nghe nhạc thánh ca ở nhà thờ không? Có, nhà thờ vẫn tổ chức các buổi lễ Chính thống giáo thường xuyên, đặc biệt vào Chủ nhật và các dịp lễ lớn như Phục sinh hay Giáng sinh Chính thống vào tháng 1. Khách tham quan có thể dự lễ để cảm nhận không khí, nhưng cần giữ yên lặng và ăn mặc kín đáo. Vào giờ lễ, một số khu vực và đài quan sát có thể tạm hạn chế khách.

Nhà thờ Chúa Cứu Thế cách Quảng trường Đỏ bao xa? Khoảng 1 km, đi bộ chừng 15 đến 20 phút dọc trung tâm lịch sử, hoặc một chặng metro ngắn. Vì khoảng cách gần, hai điểm này thường được xếp trong cùng một ngày tham quan Moscow. Trên đường đi bạn còn ngang qua nhiều công trình và bảo tàng đáng ghé.

Chụp ảnh bên trong Nhà thờ Chúa Cứu Thế có được không? Bên trong khu thờ chính thường hạn chế hoặc không cho chụp ảnh để giữ sự tôn nghiêm, nên bạn cần quan sát biển báo và hướng dẫn tại chỗ. Bù lại, phần ngoài nhà thờ, Cầu Thượng phụ và đài quan sát đều là những nơi chụp ảnh rất đẹp. Góc từ bờ sông đối diện cho khung hình trọn vẹn cả năm mái vòm vàng.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm Tour Nga Từ Hà Nội của TourdulichNga.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nga.